Κόκκινο

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς
Τέχνες, Πολιτισμός

ΓΡΑΦΙΤΙ: Κουλτούρα και κίνημα του δρόμου

E-mail Εκτύπωση

της Ελένης Σπανούδη

(Κόκκινο, τεύχος 49)

Τα γκράφιτι πρωτοεμφανίστηκαν στο Μπρονξ της νέας Υόρκης τη δεκαετία του '70, με τα γκέτο ν’ αποτελούν γεγονός μέσα σ’ έναν αστικό ιστό διασπασμένο φυλετικά και ταξικά. Ξεκίνησαν σαν έκφραση διαμαρτυρίας κι αμφισβήτησης των εφήβων, που διεκδικούσαν την ταυτότητά τους μέσα στην πόλη. Δημόσιοι χώροι, τοίχοι, σήραγγες, βαγόνια, άρχισαν να καλύπτονται με συνθέσεις γραμμάτων, ήρωες των κόμιξ αλλά κι επίκαιρες μορφές.

Αρχικά οι επίσημες αρχές κήρυξαν το γκράφιτι παράνομο, στη συνέχεια όμως οι κριτικοί τέχνης του Μανχάταν άρχισαν να το αναγνωρίζουν ως καλλιτεχνική πρωτοπορία... Το γκράφιτι καθιερώθηκε σα μέσο έκφρασης της κουλτούρας του δρόμου, ενώ συγχρόνως αποτέλεσε ένα underground κίνημα που εξαπλώθηκε γρήγορα σ’ όλο τον κόσμο.
Στην Ελλάδα το γκράφιτι πρωτοεμφανίστηκε το 1986, με πολύχρωμα σχέδια και συνθήματα, κυρίως σε βαγόνια του ηλεκτρικού και των τρένων. Στην αρχή η κοινωνία αντιμετώπισε το νέο φαινόμενο επιφυλακτικά, σταδιακά όμως η αποδοχή τούτου του τρόπου έκφρασης γενικεύτηκε. Σήμερα η γκράφιτι «σκηνή» στην Ελλάδα είναι αξιόλογη, σύμφωνα και με την άποψη του Στιβ Λαζαρίδη, γκαλερίστα αλλά και υποστηρικτή των "Outsiders", των δημιουργών που βρίσκονται ακόμη στο δρόμο για να μεταδώσουν το μήνυμά τους. Ο ίδιος θεωρεί εντυπωσιακή και τη δυνατότητα που έχουν ακόμη οι Έλληνες δημιουργοί να κάνουν τόσο μεγάλης κλίμακας έργα στο δημόσιο χώρο. Στη Βρετανία ...δε συμφέρει. Αν συλληφθείς, μπορεί να μπεις φυλακή μέχρι και δύο χρόνια!


Πράγματι, έχει ειπωθεί πως η μόνη διαφορά μεταξύ τέχνης και βανδαλισμού είναι η έγκριση, ενώ στις 26 Ιουνίου 2006 η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέθεσε πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την οποία «θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στον περιορισμό και την εξάλειψη των ακαθαρσιών, των απορριμμάτων, των γκράφιτι και των περιττωμάτων των ζώων...»

Περισσότερα...
 

Μουσικοί μποϊκοτάρουν την Αριζόνα

E-mail Εκτύπωση

του Ηλία Λαβίδα

(Κόκκινο, τεύχος 49)

ΗΠΑ, Πολιτεία της Αριζόνα έτος 2010. Ένας νέος νόμος έρχεται να ταράξει πρώτα τους πολίτες της και στη συνέχεια τη μουσικο-ακτιβιστική ομάδα Soundstrike. Ο νόμος (Arizona Immigration Law SB 1070), που εισήγαγε ο κυβερνήτης Jan Brewer, όχι απλά επιτρέπει, αλλά αναγκάζει την αστυνομία να ανακρίνει και να συλλαμβάνει οποιονδήποτε πολίτη τής φανεί ύποπτος και δεν έχει τα κατάλληλα χαρτιά που αποδεικνύουν την αμερικανική καταγωγή του.
Φυσικά αυτό δεν θα άφηνε αδιάφορο τον γνωστό για τις πολιτικές και κινηματικές του δράσεις και απόψεις Ζack de la Rocha, τραγουδιστή των Rage Against the Machine. Έτσι, ήταν ανάμεσα σε αυτούς που ξεκίνησαν την ομάδα Soundstrike, η οποία καλεί όλους τους καλλιτέχνες σε καλλιτεχνική απεργία από την πολιτεία της Αριζόνα, σαν έκφραση της αντίθεσής τους στην εφαρμογή του εν λόγω νόμου.
Η λίστα με τους υποστηρικτές είναι παραπάνω από αισιόδοξη, αφού βλέπουμε και αρκετά από τα λεγόμενα «μεγάλα» ονόματα να ενισχύουν αυτή την πρωτοβουλία. Οι Cypress Hill, Juanes, Conor Oberst, Los Tigres del Norte, Rage Against the Machine, Cafe Tacvba, Micheal Moore, Kanye West, Calle 13, Joe Satriani, Serj Tankian, Rise Against, Ozomatli, Sabertooth Tiger, Massive Attack, One Day as a Lion, Street Sweeper Social Club, Spank Rock, Sonic Youth, Tenacious D είναι κάποιοι από αυτούς.
Τέτοιου είδους πρωτοβουλίες θα πρέπει να στηρίζονται αλλά και να εμπνέουν μουσικούς απ' όλο τον κόσμο! Η Ελλάδα του ΔΝΤ έχει ανάγκη από τέτοιου είδους κινήσεις. Είναι τώρα η ώρα οι καλλιτέχνες και οι διανοούμενοι να πάρουν θέση πλάι στους καταπιεσμένους και τους αγωνιζόμενους. Οπότε ας ευχηθούμε καλή τύχη στους Soundstrike, και «στα δικά μας»!
http://www.thesoundstrike.net/













 

Η τέχνη της Νέας Αντικειμενικότητας

E-mail Εκτύπωση

(Κόκκινο, τεύχος 47-8)

Η εποχή μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο ήταν μια περίοδος επαναστατική όχι μόνο στην πολιτική αλλά και στην τέχνη. Δύο κυρίως καλλιτέχνες, ο George Grosz και ο Otto Dix, άσκησαν έντονη και δηκτική κοινωνική κριτική στην εποχή τους. Ήταν αποφασισμένοι να χρησιμοποιήσουν την εκφραστική τους δύναμη στον κοινωνικό αγώνα. Μαζί με τον Max Beckmann (υπό περιορισμένους όρους) και τον Rudolf Schlichter είναι οι εκπρόσωποι της Νέας Αντικειμενικότητας, του καλλιτεχνικού κινήματος που έπαιξε σημαντικό ρόλο στις αναζητήσεις της γερμανικής τέχνης από το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου ως την επιβολή του ναζισμού. Βασικά χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος είναι:
- Η οξεία, ελεύθερη από συναισθηματισμό ματιά, προσηλωμένη στο καθημερινό, κοινό, χωρίς αξιώσεις θέμα, χωρίς φόβο για το «άσχημο».
- Η απόδοση της εικόνας με τρόπο στατικά στέρεο που συχνά υποβάλλει έναν άδειο από αέρα γυάλινο χώρο.
- Η εξαφάνιση κάθε ίχνους ζωγραφικής διαδικασίας, η απελευθέρωση της εικόνας από κάθε σημάδι ατομικής γραφής.

George Grosz
Ο Γκέοργκ Γκρος (Georg Grosz) είναι ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της Γερμανίας του Μεσοπολέμου. Ξεκίνησε ως γελοιογράφος και κύριο χαρακτηριστικό του έργου του παρέμεινε η σατιρική ματιά και η κριτική-καταγγελτική διάθεση απέναντι στον υποκριτικό πατριωτισμό, την απληστία και τη διαφθορά της κοινωνίας του καιρού του. Σε σχέδιά του, φτιαγμένα με πένα και μελάνι, συχνά περισσότερο ανεπτυγμένα με νερομπογιά, ο Grosz παρουσίασε την εικόνα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης του ’20. Τετράπαχοι καπιταλιστές, πολιτικοί, στρατιωτικοί, τραυματίες και ανάπηροι στρατιώτες, πόρνες, σεξουαλικά εγκλήματα και όργια ήταν τα βασικά θέματά του. Όπως έλεγε: «Σκοπός μου είναι να είμαι κατανοητός σε όλους. Απορρίπτω το "βάθος" που απαιτούν οι άνθρωποι στη σημερινή εποχή, στο οποίο δεν μπορείς ποτέ να κατέβεις χωρίς καταδυτικό κώδωνα, παραγεμισμένο με καβαλιστικές ανοησίες και διανοουμενίστικες μεταφυσικές».

Περισσότερα...
 

Η Τέχνη σε καιρούς δύσκολους

E-mail Εκτύπωση

της Ελένης. Σ

(Κόκκινο, τεύχος 47-8)

«Οι ποιητές, οι καλλιτέχνες, οι γλύπτες, οι μουσικοί θα βρουν οι ίδιοι τους δρόμους και τις μέθοδές τους, αν το απελευθερωτικό κίνημα των καταπιεζόμενων τάξεων και λαών διαλύσει τα σύννεφα του σκεπτικισμού και του πεσιμισμού που σκεπάζουν σήμερα τον ορίζοντα της ανθρωπότητας».
Λ. Τρότσκι 1938
«Πάντως μια επανάσταση έχει πάνω απ’ όλα ανάγκη τους δικούς της καλλιτέχνες. Κανείς από μας δεν έχει δώσει όσα οφείλει. Ας ακουστεί ανάμεσά μας η κραυγή για Ελευθερία: του πνεύματος, του ατόμου, της κοινωνικής συνείδησης».
Gene Swensen 1968


Θα μπορούσαν άραγε σήμερα να ειπωθούν παρόμοια λόγια ή η διαδικασία εξουδετέρωσης της τέχνης έχει πλέον ολοκληρωθεί και στον ορίζοντα περιφέρονται φαντάσματα – ψευδοδημιουργήματα που με την εκτυφλωτική, εφήμερη λάμψη τους αποτελειώνουν ό,τι έχει μείνει όρθιο; Η νύχτα φαντάζει βαθιά, εφιαλτική, εμπλουτισμένη με επιδείξεις μόδας, δημοπρασίες έργων τέχνης, γκουρού – καλλιτεχνικούς μάνατζερς, μίνιμαλ κουζίνες, λαμπερά αποχωρητήρια… Οι «εκπρόσωποι της τέχνης και του πνεύματος» αφέθηκαν να κυλήσουν σε παχύρευστο ναρκισσισμό, νωχελική απαισιοδοξία ή ακόμη κι ελπίδες για κάποιον ενδεχόμενο πλουτισμό! Στο κέντρο ενός ασαφούς χωροχρόνου, ριγεί η θολή φιγούρα του σύγχρονου, ανίσχυρου, απομονωμένου ανθρώπου που βιώνει το «τέλος της Ιστορίας» και το «τέλος της Τέχνης»... Κι ενώ η εικονική πραγματικότητα του καπιταλιστικού «θαύματος» σπάει σα μολυσμένη φλύκταινα εκτοξεύοντας προς κάθε κατεύθυνση τοξικές απειλές πολλαπλών ολοκαυτωμάτων, αναδύεται από το χάος ξανά το ερώτημα: Μπορεί να υπάρξει κάτι πέρα από την «κανονικότητα του δεσμωτηρίου»; Σαν απάντηση ηχεί η αέναη δυνατότητα να βιώνουμε την ποίηση ως εγγενή ανάγκη του ανθρώπου να ζει και να εκφράζεται ελεύθερα, αμφισβητώντας, περιγελώντας την ισχύ κάθε ολοκληρωτικής εξουσίας, αντιτάσσοντας στους κατασταλτικούς μηχανισμούς τη διαύγεια της αυθόρμητης δημιουργίας που με τη δυναμική της σαρώνει τα θλιβερά, βαρετά προϊόντα της δουλοπρέπειας που πλασάρονται σαν «τέχνη».


Ας θυμηθούμε μερικά λόγια από το Μανιφέστο για μια Ανεξάρτητη Επαναστατική Τέχνη των Λ. Τρότσκι - Α. Μπρετόν:

Περισσότερα...
 

Το όνομά μου είναι Rachel Corrie

E-mail Εκτύπωση

του Γιάννη Παπαδόπουλου

(Κόκκινο, τεύχος 47-8)

«Το όνομά μου είναι Rachel Corrie», είναι ένα θεατρικό έργο βασισμένο στα ημερολόγια και τα e-mails της Rachel Corrie, Αμερικανοεβραίας  ακτιβίστριας , η οποία σε ηλικία 23 χρόνων καταπλακώθηκε από μια μπουλντόζα των Ισραηλινών Δυνάμεων, στην προσπάθειά της να αποτρέψει την κατεδάφιση σπιτιών Παλαιστινίων στη Ράφα.

Ό Alan Rickman, ηθοποιός και σκηνοθέτης, και η Katharine Viner, δημοσιογράφος που είχε εντρυφήσει στο Παλαιστινιακό ζήτημα, δραματοποίησαν τα κείμενα της Rachel, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο θεατρικό έργο. «Θέλαμε να αναπαραστήσουμε το χαρακτήρα αυτής της κοπέλας , χωρίς πολιτικούς συμβολισμούς. Υπήρξε συνηθισμένη, όσο και ξεχωριστή. Έγραφε ποιήματα για τη γάτα της, τους φίλους της, τη γιαγιά της, τον άνεμο. Ήθελε να ενταχθεί στην κοινωνία, και να αποτελέσει κομμάτι αυτού του κόσμου. Ήταν ακατάστατη, ταλαντούχα, και εξαιρετικά προφητική».

Η παράσταση, που παρουσιάζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, σε συμπαραγωγή με την εταιρεία familia, καταφέρνει να μην είναι απλά ένα στρατευμένο έργο, αλλά να δείξει και το ανθρώπινο πρόσωπο της Rachel.
Η μετάφραση είναι της Νάνσυ Τρικκαλίτη και η σκηνοθεσία της Μάνιας Παπαδημητρίου. Η Μάρω Αγρίτη είναι ο χρόνος, η σιωπηλά συμμετέχουσα ηθοποιός  στην παράσταση. Η Δήμητρα Σύρου ερμηνεύει εξαιρετικά την Rachel Corrie, ως ένα νέο κορίτσι με όνειρα, με λαχτάρα για ζωή, για έρωτα, και ταυτόχρονα με ιδιαίτερες ευαισθησίες και την ανάγκη να προσφέρει.

Περισσότερα...
 


Σελίδα 1 από 16

Εκδοσεις

"Ο εχθρός είναι εντός των τειχών"
Φλεβάρης 2010

(κατεβαίνει σε μορφή pdf)