Κόκκινο

του Δημήτρη Τσίρκα

(Κόκκινο, τεύχος 49)

Η προσφυγή της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης της τρόικας (ΔΝΤ, Κομισιόν, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) επανέφερε δυναμικά στην Αριστερά μια σχετικά ξεχασμένη συζήτηση: αυτή της υποτιθέμενης εξάρτησης του ελληνικού καπιταλισμού από τις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, η οποία επιτυγχάνεται διαμέσου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξάρτηση που υποτίθεται εντάθηκε με την εισαγωγή του ευρώ, στο οποίο και χρεώνεται η τρέχουσα οικονομική κρίση και η χρεοκοπία. Για πολλούς η υπογραφή του μνημονίου που συνοδεύει το δανεισμό από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ, από την κυβέρνηση, ισοδυναμεί με ουσιαστική απώλεια της εθνικής κυριαρχίας.

Έτσι, σύμφωνα με τον Χ. Καραμάνο από την ΚΟΕ: "Έχουμε μπει σε μια νέα καθεστωτική φάση, ότι κάτι σημαντικό άλλαξε στη χώρα και στον τρόπο διακυβέρνησής της από τη στιγμή που προσχωρήσαμε στην τριπλή επιτήρηση και στο καθεστώς επικυριαρχίας από ΔΝΤ-Ε.Ε" (Εποχή 13/06/2010). Ενώ σύμφωνα με το Αλέκο Αλαβάνο: "Η Βουλή ψηφίζει το τριετές πρόγραμμα στα αγγλικά. Η Βουλή αυτοευνουχίζεται, παραιτείται από το δικαίωμα και την υποχρέωση να επικυρώνει τις διεθνείς συμφωνίες. Δεν μπορούμε να δεχθούμε μισό αιώνα μετά τον γερμανόδουλο πρωθυπουργό της κατοχής Τσολάκογλου, ενάμιση αιώνα μετά τον Βαυαρό πρωθυπουργό κόμη Ιωσήφ Λουδοβίκο Άρμανσμπεργκ, η Ελλάδα να έχει Γερμανίδα πρωθυπουργό, την Άγκελα Μέρκελ" (ομιλία στο Σπόρτινγκ 27/5/2010). Τέλος, ο καθηγητής της σχολής SOAS του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Κώστας Λαπαβίτσας,, συγγραφέας (μεταξύ άλλων) μιας αρκετά ενημερωτικής εργασίας για τη λειτουργία της ευρωζώνης, εκτιμά πως το ευρώ και η Ε.Ε. συνολικότερα είχαν αποτέλεσμα την επαναδημιουργία της ιμπεριαλιστικής - εκμεταλλευτικής σχέσης κέντρου - περιφέρειας, που κατά την άποψή του χαρακτηρίζει ιστορικά τον καπιταλισμό, ανάμεσα στις ανεπτυγμένες χώρες του Βορρά και του Κέντρου της Ε.Ε. (Γερμανία, Γαλλία κ.λπ.) από τη μια και τις χώρες του Νότου όπως η Ελλάδα, Πορτογαλία κ.λπ. από την άλλη.

Η κρίση λοιπόν του ελληνικού καπιταλισμού αποδίδεται πρώτα και κύρια στο ευρώ, η υιοθέτηση του οποίου μετέτρεψε την Ελλάδα σε χώρα της περιφέρειας, αντικείμενο οικονομικής εκμετάλλευσης από τις ισχυρές χώρες του Κέντρου και του Βορρά. Ενώ η ψήφιση του Μνημονίου ολοκληρώνει αυτή τη σχέση υποτέλειας και εξάρτησης και στο πολιτικό επίπεδο, αφού παραδίδει την εθνική κυριαρχία στους πιστωτές (ΔΝΤ, Ε.Ε.). Με βάση αυτή την ανάλυση, προτείνεται ως στρατηγική για το κίνημα και την Αριστερά ένα πλατύ μέτωπο κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, διαταξικού χαρακτήρα, ενάντια στους νέους κατακτητές της πατρίδας και τους ντόπιους συνεργάτες τους. Ένα "νέο ΕΑΜ" με άλλα λόγια.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση πάσχει από μια σοβαρή μεθοδολογική αδυναμία, καθώς αντιστρέφει τη σχέση του ταξικού με το διεθνικό, δίνοντας προτεραιότητα στο δεύτερο. Ακόμη χειρότερα όμως, δεν επιβεβαιώνεται ούτε εμπειρικά, με βάση την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας και της Ζώνης του Ευρώ (ΖΕ) τα τελευταία χρόνια.

της Σιμόν Αργυράκου και της Λίνας Φιλοπούλου


Δέκα χιλιάδες διαδηλωτές συμμετείχαν στην πορεία της 3ης Ιουλίου, στο πλαίσιο του 6ου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ στην Ιστανμπούλ, με κεντρικό σύνθημα «Να τους κάνουμε να πληρώσουν την κρίση τους.». Τα κοινωνικά κινήματα συναντήθηκαν για να οργανώσουν την απάντησή τους στην καπιταλιστική κρίση και να συντονίσουν την κοινή δράση τους. Τέσσερα χρόνια, όμως, μετά το επιτυχημένο 4ο Φόρουμ της Αθήνας, φαίνεται πως το ΕΚΦ πρέπει να βρει μια καινούρια ταυτότητα, επιτακτικό ζητούμενο σε μια περίοδο επέλασης του νεοφιλελευθερισμού.

Το αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα, που έκανε τα πρώτα βήματά του στο Σιάτλ, ενηλικιώθηκε στη Γένοβα το 2001 και συντόνισε τη δράση των κινημάτων ολόκληρης της Ευρώπης στη Φλωρεντία, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στην Αθήνα, ύστερα από το Μάλμε αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση. Είναι κοινή η παραδοχή ότι η παρούσα μορφή του και οι διαδικασίες του δεν εκπληρώνουν και δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της περιόδου. Η διοργάνωση του ΕΚΦ στην Αθήνα το 2006 αποτέλεσε μοναδική ευκαιρία για την ανασύνθεση της Αριστεράς στην Ελλάδα.

Το φετινό Φόρουμ θα μπορούσε να σταθεί μοναδική ευκαιρία για την Αριστερά της Τουρκίας. Αν και είναι πολύ νωρίς για να κάνουμε απολογισμό για την επίδρασή του, το Φόρουμ φάνηκε πως δεν είχε μεγάλη απήχηση στις οργανώσεις της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Οι οργανώσεις που συμμετείχαν και τελικά παρέμειναν ως το τέλος της διοργάνωσης, δεν ήταν ίδιες με αυτές που πήραν την πρωτοβουλία να το διοργανώσουν στην Ιστανμπούλ και οι οποίες είχαν αναπτύξει μια πιο οργανική σχέση με τα προηγούμενα Φόρουμ. Παρόλο που συμμετείχαν δεκάδες πολιτικές οργανώσεις, τα πέντε μεγαλύτερα συνδικάτα της Τουρκίας και κινήματα στη διοργάνωση του Φόρουμ, τελικά η συμμετοχή από πλευράς των ντόπιων ήταν απογοητευτικά μικρή – σε μια πόλη τόσων εκατομμυρίων κατοίκων το Φόρουμ και η διαδήλωση μερικών χιλιάδων ακτιβιστών πέρασαν απαρατήρητα.

Να αποτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση της οικολογίας!

των Γ. Βελεγράκη και Γ. Μάργαρη

(Κόκκινο, τεύχος 49)

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί μέρος της εισήγησης των συγγραφέων του στο πλαίσιο του 5ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ στα Χανιά σε εκδήλωση με θέμα «Σε ποιον ανήκει η γη, ο ήλιος, το νερό και η ενέργεια; ο μύθος της πράσινης ανάπτυξης - περίπτωση Αποπηγάδι».

1     Ενέργεια και καπιταλισμός

Σε διαφορετικές περιόδους της ιστορίας έγινε χρήση διαφορετικών μορφών ενέργειας και τεχνολογιών, από λίπος ζώων μέχρι ενέργεια κάρβουνου, άνθρακα, πυρηνική, αιολική, ύδατος, πετρέλαιο κ.λπ. Κάθε είδος ενέργειας και τεχνολογίας συνδέεται με διαφορετική ένταση χρήσης γης και καταμερισμού εργασίας και οδηγεί σε άλλες μορφές αναπαραγωγής των κοινωνικών σχέσεων.  Στην περίοδο του καπιταλισμού και μετά τη βιομηχανική επανάσταση, η εισαγωγή αυτοματισμού στην παραγωγή και ο εξηλεκτρισμός ήταν δυνατά ακριβώς χάρη στην αυξημένη εισροή ενέργειας (μέσω του άνθρακα και του πετρελαίου). Η ίδια εντατικοποιημένη εισροή έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην εξάπλωση και επικράτηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, αλλάζοντας -εκτός των άλλων- το κόστος αναπαραγωγής της εργασίας. Την τελευταία δε περίοδο οδήγησε στις ραγδαίες κλιματικές αλλαγές που βιώνουμε μέσω της διαταραχής των γεωχημικών κύκλων των οικοσυστημάτων.
Βέβαια, καθώς η ενέργεια είναι κεντρική πρώτη ύλη και μέσο παραγωγής στον καπιταλισμό,  έχει αποτελέσει και το χώρο έντονων συγκρούσεων. Αγώνες που έχουν να κάνουν με τη ιδιοκτησία των πηγών, την τεχνολογία παραγωγής και το στόχο για τον οποίο παράγεται η ενέργεια. Ήδη σε παγκόσμιο επίπεδο έχουμε σκληρές ταξικές μάχες γύρω από θέματα ιδιοκτησίας και ελέγχου της παραγωγής ενέργειας, καθώς και σε σχέση με τις τιμές αλλά και με το ίδιο το δικαίωμα της πρόσβασης στην ενέργεια. Διάφορες κοινωνικές ομάδες έχουν λάβει μέρος σε αυτές: χρήστες ενέργειας, τοπικές κοινότητες, αγρότες, ιθαγενείς (Κεντρική και Λατινική Αμερική) και εργαζόμενοι τόσο στον τομέα της ενέργειας όσο και σε άλλους συναφείς τομείς.

2. Ενεργειακή μετάβαση

Για τον καπιταλισμό σε παγκόσμιο επίπεδο, μια μετάβαση σε μια κάποια μετά το πετρέλαιο εποχή μοιάζει αναπόφευκτη. Οι λόγοι που ωθούν σε μια τέτοια τεχνολογική ανανέωση των μέσων παραγωγής ενέργειας προκύπτουν από το συνδυασμό πολιτικών, οικονομικών και οικολογικών παραγόντων: Η κλιματική αλλαγή και το peak oil* (= το χρονικό σημείο κατά το οποίο έχει επιτευχθεί παγκόσμια η μέγιστη δυνατή ποσότητα εξόρυξης πετρελαίου και από εκεί και πέρα ο ρυθμός και η ποσότητα εξόρυξης ακολουθούν καθοδική πορεία) απαιτούν τη μαζική και απότομη μείωση των εκπομπών CO2 και επομένως μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο που αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι με τη φύση και την οικολογία της οποίας είναι μέρος. Παρ’ όλα αυτά, η έκβαση αυτής της μετάβασης δεν είναι δεδομένη (ούτε πολιτικά ούτε τεχνικά). Το ερώτημα  λοιπόν δεν είναι αν θα προκύψει,  αλλά κυρίως τι μορφή θα πάρει. Ποιες τεχνολογίες θα συμπεριλάβει και κυρίως για ποιου το όφελος και με ποιες προτεραιότητες; Θα καταφέρει το κεφάλαιο να εξασφαλίσει μια συγκεκριμένη, σταθερή και κερδοφόρα για το ίδιο μορφή οργάνωσης της εργασίας στη νέα ενεργειακή εποχή, όπως είχε καταφέρει με τα ορυκτά καύσιμα; Ή το νέο ενεργειακό σύστημα (ορθότερα οι αγώνες κατά την περίοδο ανάπτυξής του) θα αποτρέψει κάτι τέτοιο, επιτρέποντας παράλληλα την ανάπτυξη των υλικών βάσεων για γενικευμένους αντικαπιταλιστικούς αγώνες;
Διότι οι ΑΠΕ, ακριβώς λόγω του χαρακτήρα τους, εμφανίζουν κάποια πλεονεκτήματα ή ορθότερα κάποιες δυνατότητες για τους "από κάτω":
•    Αρχικά, δεν εντοπίζονται σε μεμονωμένες γεωγραφικά περιοχές, όπως συμβαίνει με τα ορυκτά καύσιμα. Σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη κάποιας πρωτογενούς μορφής ενέργειας σε διάφορα μέρη ανά τον κόσμο. Πηγές ενέργειας όπως ο άνεμος, η ηλιακή ενέργεια, το νερό, η γεωθερμία, δεν εντοπίζονται σε μεμονωμένες γεωγραφικά περιοχές.
•    Επίσης, η τεχνολογία αξιοποίησής τους, παρότι η πολυπλοκότητα αυξάνεται σχετικά, είναι πολύ πιο εύκολα μεταβιβάσιμη και έχει τη δυνατότητα να είναι open source, δηλ. ανοιχτή και προσβάσιμη. Υπάρχει επομένως εγγενώς η δυνατότητα ανάπτυξης τεχνογνωσίας και εφαρμογής από κοινού.
•    Τέλος, η τοπικότητα των ΑΠΕ, τεχνικά και γεωγραφικά, δίνει τη δυνατότητα για αποκεντρωμένα ενεργειακά συστήματα και αποκέντρωση της διαδικασίας παραγωγής και κατανάλωσης. Κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση των ορυκτών καυσίμων,  όπου ο τόπος εξόρυξης της πρώτης ύλης, ο τόπος παραγωγής της ενέργειας και ο τόπος κατανάλωσης απομακρύνονται σημαντικά απαιτώντας τον έλεγχο, τις περισσότερες φορές με στρατιωτικούς όρους, των πηγών κατά μήκος και πλάτος της υφηλίου.
•    Τέλος, με αναγνώριση της ανάγκης περιφερειακού, εθνικού και διεθνούς σχεδιασμού (που τίθεται και στην περίπτωση των ΑΠΕ), το «τοπικό» και το «κεντρικό» ξαναορίζονται (ή πρέπει να ξαναοριστούν) σε νέα, δημοκρατικά κοινωνικοοικονομικά και πολιτικά σχήματα.

3. Δημοκρατία - αγορές - πράσινη ανάπτυξη

Η μεγαλύτερη ουτοπία μετά το 1989 είναι η ουτοπία των αγορών. Μόνο που, όπως το έχει περιγράψει και η ακτιβίστρια Ναόμι Κλάιν στο Shock Doctrine (1. Οι διαχειριστές του σοκ αναζητούν πεδία εκμετάλλευσης ώστε να εξασκήσουν τις ιδεατές οικονομίες αγοράς, που αναπόφευκτα απαιτούν βίαιη καταστροφή της υπάρχουσας οικονομικής τάξης, 2. Ομοιότητες ανάμεσα στη θεραπεία οικονομικού σοκ και της ψυχιατρικής τεχνικής όπου γινόταν χρήση ηλεκτρικών σοκ για τη θεραπεία), οι αγορές χρειάζονται επιπλέον βία για να λειτουργήσουν. Δηλαδή μηχανισμούς που εξασφαλίζουν το ζωτικό χώρο και χρόνο για τις αγορές ώστε να αναπτυχθούν.
Η ιστορία με τα αιολικά πάρκα δείχνει ακριβώς αυτή την ανάγκη να δημιουργηθεί βίαια και γρήγορα ο χώρος για το πράσινο κεφάλαιο να αναπτυχθεί. Και γενικότερα με την πράσινη ανάπτυξη (και τη νέα θρησκεία της "οικολογίας", που λειτουργεί σαν ιδεολογία) ο δυτικός καπιταλισμός φαίνεται ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει πλέον με το μοντέλο της φιλελεύθερης δημοκρατίας που είχαμε συνηθίσει. Ακριβώς επειδή ο ρυθμός ανάπτυξης και η ένταση αυτών των επενδύσεων είναι τρομερά αυξημένος, η ένταση στην καταστολή της δημοκρατίας θα είναι εξίσου μεγάλη. Οι αγορές δεν ταιριάζουν με τη δημοκρατία αλλά, αντίθετα, με καθεστώτα έκτακτων συνθηκών.
Ζούμε στην εποχή του φόβου. Φόβος για την κλιματική αλλαγή, φόβος για την οικονομία. Σοκ για την καταστροφή του περιβάλλοντος, σοκ για τη χρηματοπιστωτική κρίση – και η θεραπεία που προτείνεται είναι πάντα μία και αυτή: απελευθέρωση αγορών, απόσυρση δημόσιου ελέγχου από κεντρικούς τομείς όπως υγεία, εκπαίδευση, ενέργεια, ασφαλιστικό κ.λπ.

4. Η επιστροφή των κοινών

Τα παραπάνω αναδεικνύουν μια επιτακτική ανάγκη: Κάποιο είδος δημόσιου ελέγχου πρέπει να εξασφαλισθεί στα κοινά αγαθά της εξωτερικής φύσης (δάση κ.λπ.), τις πηγές ενέργειας, το φυσικό χώρο κατοικίας. Έτσι επανέρχεται η έννοια του κομμουνισμού, με την έννοια του commune (κοινότητα) και common (κοινό). Μιλάμε όμως για έναν τρόπο εξασφάλισης και επανοικειοποίησης των κοινών μακριά από την πρώτη εικόνα του κράτους και της ιδιοκτησίας. Πρέπει να βοηθήσουμε ώστε μια νέα συνθήκη ύπαρξης του κομμουνισμού να αποκαλυφθεί από μόνη της!
Τα κοινωνικά κινήματα παγκόσμια, στο χώρο της ενέργειας, επιτάσσουν αυτό ακριβώς: Συγκρούονται με την εμπορευματοποίηση και ιδιωτική εκμετάλλευση βασικών πεδίων και πηγών όπως ο άνεμος, η ηλιακή ενέργεια, το νερό και η γη (και αυτό είναι γεγονός, από όποια οπτική γωνία και αν τα δούμε και ανεξάρτητα από το αν οι πρωταγωνιστές του το παραδέχονται και το θέτουν ως κυρίαρχο αίτημα). Αυτά τα κοινά παράγουν τον πλούτο της κοινωνίας και την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Επομένως τίθεται άμεσα ή έμμεσα το αίτημα αυτά τα μέσα-commons και ο τρόπος διανομής τους να είναι υπό κάποια μορφή κοινής-συλλογικής-συμμετοχικής ιδιοκτησίας και δημοκρατικού ελέγχου.
Αν και ο κυρίαρχος λόγος τείνει να τα υποβαθμίσει, ουσιαστικά τα κινήματα αυτά μαζί με άλλους γεωπολιτικούς, οικονομικούς και οικολογικούς λόγους συνδιαμορφώνουν την αποκαλούμενη σημερινή «ενεργειακή κρίση», η οποία δεν είναι παρά μια κρίση καπιταλιστικού ελέγχου πάνω στον τομέα της ενέργειας.
Ο αγώνας για την οικολογία πρέπει να είναι αγώνας για  ένωση ακριβώς των χωρισμένων, δηλαδή αυτών που περιλαμβάνονται και αυτών που αποκλείονται, τον ανταγωνισμό αυτών των δύο που πρέπει να εξαφανισθεί. Σε δικαιώματα, ιδιοκτησία, οικονομία κ.λπ. Αλλιώς, η οικολογία καταλήγει ένα ζήτημα αειφόρου ανάπτυξης, δηλαδή τεχνολογιών, τρόπου λειτουργίας της οικονομίας του περιβάλλοντος, καθαρότερη ενέργεια κ.λπ. Γι' αυτό πρέπει να παλέψουμε: Πώς αυτά τα κοινά δεν θα ιδιωτικοποιηθούν, π.χ. δάση, πηγές ενέργειας, ηλεκτρισμός κ.λπ. Να αποτρέψουμε την ιδιωτικοποίηση της οικολογίας!

του Χάρη Παπαδόπουλου*

(Κόκκινο, τεύχος 49)


Για τα ΜΜΕ το 6o (Έκτακτο) Συνέδριο του Συνασπισμού ήταν συνέδριο κρίσης και διάσπασης, που οδήγησε στην αποχώρηση των «ανανεωτικών». Στα κανάλια σχεδόν αποκλειστικά εμφανίιζόταν ο Φώτης Κουβέλης και οι τρεις ακόμα βουλευτές της δεξιάς του κόμματος που αποχώρησε. Αυτό από μόνο του μοιάζει καλό για τον Συνασπισμό και το κίνημα. Όταν ο αντίπαλος σού κάνει επίθεση, σε βρίζει αντί να σε κολακέψει, φαίνεται πως είσαι σε καλό δρόμο. Όμως...

Δυστυχώς δεν ήταν αυτή η πραγματικότητα για όποιον έζησε από κοντά τις εργασίες του Συνεδρίου από 3 ως 6 Ιούνη στο γήπεδο του ΤΑΕ ΚΒΟ ΝΤΟ. Οι 1.300 σύνεδροι και οι πολλές εκατοντάδες παρατηρητές που πέρασαν από το χώρο του Συνεδρίου δεν έζησαν μια αριστερή ζύμωση, κάποια επεξεργασία θέσεων που να αφορούν το τι πρέπει να κάνει το εργατικό κίνημα και η Αριστερά. Τα ερωτήματα που απασχολούν τους εργαζόμενους και τη νεολαία δεν ήταν κεντρικό ζήτημα στις ομιλίες. Και πολύ περισσότερο δεν έγινε κάποια επίθεση στη δεξιά, στην ανανεωτική πτέρυγα. Αντίθετα, όλο σχεδόν το πολεμικό κλίμα, που αναμφισβήτητα υπήρχε από την προεδρική πλειοψηφία, στόχευε στα πιο αριστερά στοιχεία, μέσα κι έξω από το κόμμα. Ο στόχος, ο εχθρός, ήταν ο Αλαβάνος και οι σύμμαχοί του μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ και οι «αντιευρωπαϊστές», η αντιπολίτευση των «30», (Λαφαζάνης κ.λπ.), που ζητούσαν μια κουτσή -έστω- στροφή στο μαρξισμό. Προς τη δεξιά, από την πλευρά των προεδρικών, υπήρχαν κυρίως καλοπιάσματα και κολακείες. Πολύ χαρακτηριστικά ο Αλέξης Τσίπρας στην ομιλία του εκθείασε «τον πυρήνα σκέψης του ιδεολογικού ρεύματος της Ανανέωσης» και χλεύασε τη λογική της «κατάληψης της εξουσίας με έφοδο στα ανάκτορα». Η ίδια η απόφαση του Συνεδρίου είναι μια αριστερή εκδοχή των κλασικών ρεφορμιστικών απόψεων της ανανεωτικής πτέρυγας.
Οι «ανανεωτικοί» δεν εγκατέλειψαν το κόμμα διότι δεν τους ήθελε ο Τσίπρας, αλλά επειδή τους χρειαζόταν ο Γ. Παπανδρέου και το πολιτικό σύστημα σαν μελλοντικό «αριστερό» στήριγμα. Αποχώρησαν, γιατί όσο έμεναν απλώς φθείρονταν χωρίς να κερδίζουν υποστηρικτές, ενώ έχαναν και δυνάμεις (Μπαλάφας, Παπαδημούλης, που πριν από λίγο καιρό αποχώρησαν από την «Ανανεωτική Πτέρυγα» συστήνοντας δική τους τάση).   
Ο πολιτικός λόγος του κόμματος συνεχίζει και μετά το πρόσφατο Συνέδριο να είναι θολός και άτολμος, οι ξεκάθαρες θέσεις και προτάσεις για το πώς να ξεσηκωθεί ο κόσμος ενάντια στα μέτρα της κυβέρνησης συνεχίζουν να λείπουν, σα να μην είχε αποχωρήσει η δεξιά πτέρυγα. Η ηγετική ομάδα συνεχίζει να ψάχνει «τη σωστή τεθλασμένη» ανάμεσα στον αριστερό και δεξιό λόγο.

(Κόκκινο, τεύχος 49)

«Το σύστημα δεν θα μας δώσει

τίποτα αν δεν το πάρουμε οι ίδιοι»!

Ο Χόρχε Λουίς Βερμούδες είναι εργάτης στην κατειλημμένη και αυτοδιαχειριζόμενη κεραμοποιία της Αργεντινής ΖΑΝΟΝ. Η γενική συνέλευση του εργοστασίου τού ανέθεσε αυτή τη «διεθνή αποστολή» ενημέρωσης, στέλνοντάς τον στην Ελλάδα για να μιλήσει στο 15ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ και να ανημερώσει γενικότερα για την κατάληψη της ΖΑΝΟΝ. Αυτή και οι καταλήψεις σε 140 συνολικά επιχειρήσεις είναι το προϊόν της κοινωνικής και πολιτική θύελλας που σάρωσε την Αργεντινή στις αρχές του αιώνα (2001 - 2002), μες τη χρεοκοπία, τα προγράμματα του ΔΝΤ, την εξέγερση. Στη συνέντευξη που μας έδωσε, αναδεικνύεται το μεγαλείο της εργατικής αυτοδιεύθυνσης, μια κουλτούρα εργατικής αυτοδιαχείρισης και εργατικής δημοκρατίας που είναι μίλια μπροστά σε σχέση με την κουλτούρα ακόμη και των πιο προχωρημένων τμημάτων του ελληνικού αριστερού συνδικαλιστικού χώρου. Ο Χόρχε θα γυρίσει στην Αργεντινή και θα «λογοδοτήσει», δηλαδή θα κάνει πλήρη απολογισμό, στη γενική συνέλευση του εργοστασίου για τα αποτελέσματα της αποστολής του στην Ελλάδα. Εμείς,  ας διδαχτούμε από την εμπειρία τους...  


Πώς πήρατε την απόφαση να πάρετε το εργοστάσιο στα χέρια σας; Τι ήταν αυτό που έκανε τους εργαζόμενους στο εργοστάσιο του Ζανόν να μη γυρίσουν απλά σπίτι τους;

Η απάντηση είναι πάρα πολύ απλή και πάρα πολύ δύσκολη. Είναι πολύ απλή υπό την έννοια ότι είχαμε δύο εναλλακτικές: ή να πάρουμε ένα επίδομα ανεργίας 150 πέσος, όταν το καλάθι της νοικοκυράς για τετραμελή οικογένεια ήταν γύρω στα 800 πέσος, ή να καταλάβουμε το εργοστάσιο. Ήταν περίπλοκο, με την έννοια ότι πολλοί είχαν ελπίδες ότι τελικά με την απόφαση του δικαστηρίου μπορεί να ερχόταν το αφεντικό. Όταν τελικά το αφεντικό δεν ήρθε και όταν φτάσαμε σε σημείο να μην έχουμε δεκάρα, καταλάβαμε το εργοστάσιο.

του Κώστα Σπηλιώστη

(Κόκκινο, τεύχος 49)

Όταν μου προτάθηκε από το Κόκκινο να γράψω ένα κείμενο για την lgbt σελίδα που εγκαινίασε πρόσφατα, σκέφτηκα ότι θα ήταν καλό να ξεκινήσουμε από τα βασικά, αλλά με έμφαση στην ελληνική πραγματικότητα. Ακόμα εξάλλου και μέσα στον ίδιο το χώρο του λεσβιακού, γκέι, αμφί, τρανς (εφεξής ΛεΓκΑΤ) κινήματος συναντάει κανείς/μια συχνά την ελλιπή γνώση για την ιστορία και το παρόν των διεκδικήσεών μας στην Ελλάδα, ενώ αντίθετα είναι κοινά μοιρασμένη π.χ. η γνώση για την εξέγερση του Stonewall το 1969.

Στην Ελλάδα, η ιστορία του οργανωμένου ΛεΓκΑΤ κινήματος ξεκινά με το ΑΚΟΕ (Απελευθερωτικό Κίνημα Ομοφυλόφιλων Ελλάδας) το 1977, μια αυτόνομη ομάδα χωρίς καταστατικό, πρόεδρο και εγγεγραμμένα μέλη και με ισχυρές αναφορές στις ιδεολογίες της μη σταλινικής Αριστεράς και της αυτονομίας που ανθούσαν τη συγκεκριμένη περίοδο. Την αφορμή για τη δημιουργία του έδωσε το νομοσχέδιο "Περί της εξ αφροδισίων νόσων προστασίας και ρυθμίσεως συναφών θεμάτων", το οποίο προέβλεπε, στην αρχική του μορφή, διώξεις, φυλάκιση ακόμα και εξορία των ομοφυλοφίλων. Κορυφαία στιγμή του ΑΚΟΕ ήταν η διοργάνωση στο Γαλλικό Ινστιτούτο το 1983 συνεδρίου με τίτλο «Σεξουαλικότητες και πολιτική», με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων διανοούμενων, ενώ εξέδωσε από το 1978 ως και το 1990 το περιοδικό “Αμφί”. Από την άλλη μεριά, το ΑΚΟΕ δεν είχε κάποια ατζέντα θεσμικών διεκδικήσεων και λειτούργησε περισσότερο στην κατεύθυνση της ενδυνάμωσης των μελών του και της ενημέρωσης για το ζήτημα του σεξουαλικού προσανατολισμού. Την ίδια περίοδο δραστηριοποιείται η ομάδα του περιοδικού “Κράξιμο” (1981 - 1993), που εκδιδόταν από την “εκδιδόμενη τραβεστί Πάολα”, όπως έγραφε στο εξώφυλλό του, με ριζοσπαστική θεματολογία και ελευθερόστομη γλώσσα. Στην ομάδα του περιοδικού “Κράξιμο” χρωστάμε τις πρώτες προσπάθειες για Pride στην Αθήνα, από το 1992 ως το 1995 στο λόφο του Στρέφη. Ο λεσβιακός ακτιβισμός εκπροσωπείται τη δεκαετία του '80 από την Αυτόνομη Ομάδα Ομοφυλόφιλων Γυναικών, η οποία όμως συνδέει την εαυτή της περισσότερο με τη φεμινιστική ατζέντα, παρά με συγκεκριμένες ΛεΓκΑΤ διεκδικήσεις.
Η δεκαετία του '90 βρίσκει διαλυμένο το ΑΚΟΕ και το περιοδικά “Αμφί” και “Κράξιμο” να αναστέλλουν τη λειτουργία τους, το 1990 και το 1993. Έχει ξεκινήσει όμως το 1988 η πρώτη θεσμική ΛεΓκΑΤ οργάνωση, η Ελληνική Ομοφυλόφιλη Κοινότητα (ΕΟΚ) με αρκετές από τις διεκδικήσεις που συναντάμε και σήμερα, για τη νομοθετική καταπολέμηση των διακρίσεων απέναντι στους/τις ΛεΓκΑΤ. Η Ελληνική Ομοφυλοφιλική Κοινότητα χαρακτηρίστηκε σε μεγάλο βαθμό από την ιδιαίτερη προσωπικότητα του ισόβιου προέδρου της Βαγγέλη Γιανέλλου και τη χαμηλή ενεργοποίηση - δραστηριοποίηση των μελών της ΛεΓκΑΤ κοινότητας, οπότε χωρίς να παραγνωρίζουμε τη σημαντική αξία που είχε στην εποχή που έδρασε, τα αποτελέσματά της υπήρξαν κάπως περιορισμένα, παρά την εικοσάχρονη λειτουργία της. Το 1995 ιδρύεται επίσης στη Θεσσαλονίκη η Σύμπραξη κατά της Ομοφυλοφοβίας, θεσμικό σωματείο που λειτουργεί μέχρι και σήμερα, το οποίο έχει όμως εστιάσει κυρίως στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού της πόλης, με τη διοργάνωση του Πανοράματος Ταινιών με ΛεΓκΑΤ θεματολογία, τη διοργάνωση ημερίδων και την έκδοση βιβλίων.

της Ελένης Σπανούδη

(Κόκκινο, τεύχος 49)

Τα γκράφιτι πρωτοεμφανίστηκαν στο Μπρονξ της νέας Υόρκης τη δεκαετία του '70, με τα γκέτο ν’ αποτελούν γεγονός μέσα σ’ έναν αστικό ιστό διασπασμένο φυλετικά και ταξικά. Ξεκίνησαν σαν έκφραση διαμαρτυρίας κι αμφισβήτησης των εφήβων, που διεκδικούσαν την ταυτότητά τους μέσα στην πόλη. Δημόσιοι χώροι, τοίχοι, σήραγγες, βαγόνια, άρχισαν να καλύπτονται με συνθέσεις γραμμάτων, ήρωες των κόμιξ αλλά κι επίκαιρες μορφές.

Αρχικά οι επίσημες αρχές κήρυξαν το γκράφιτι παράνομο, στη συνέχεια όμως οι κριτικοί τέχνης του Μανχάταν άρχισαν να το αναγνωρίζουν ως καλλιτεχνική πρωτοπορία... Το γκράφιτι καθιερώθηκε σα μέσο έκφρασης της κουλτούρας του δρόμου, ενώ συγχρόνως αποτέλεσε ένα underground κίνημα που εξαπλώθηκε γρήγορα σ’ όλο τον κόσμο.
Στην Ελλάδα το γκράφιτι πρωτοεμφανίστηκε το 1986, με πολύχρωμα σχέδια και συνθήματα, κυρίως σε βαγόνια του ηλεκτρικού και των τρένων. Στην αρχή η κοινωνία αντιμετώπισε το νέο φαινόμενο επιφυλακτικά, σταδιακά όμως η αποδοχή τούτου του τρόπου έκφρασης γενικεύτηκε. Σήμερα η γκράφιτι «σκηνή» στην Ελλάδα είναι αξιόλογη, σύμφωνα και με την άποψη του Στιβ Λαζαρίδη, γκαλερίστα αλλά και υποστηρικτή των "Outsiders", των δημιουργών που βρίσκονται ακόμη στο δρόμο για να μεταδώσουν το μήνυμά τους. Ο ίδιος θεωρεί εντυπωσιακή και τη δυνατότητα που έχουν ακόμη οι Έλληνες δημιουργοί να κάνουν τόσο μεγάλης κλίμακας έργα στο δημόσιο χώρο. Στη Βρετανία ...δε συμφέρει. Αν συλληφθείς, μπορεί να μπεις φυλακή μέχρι και δύο χρόνια!

Πράγματι, έχει ειπωθεί πως η μόνη διαφορά μεταξύ τέχνης και βανδαλισμού είναι η έγκριση, ενώ στις 26 Ιουνίου 2006 η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέθεσε πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την οποία «θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη σημασία στον περιορισμό και την εξάλειψη των ακαθαρσιών, των απορριμμάτων, των γκράφιτι και των περιττωμάτων των ζώων...»

κατεβάστε την παρουσίαση σε μορφή   και

24-30 Ιουλίου Περούτζια, Ιταλία

ΟΡΓΑΝΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΑΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ!

...ΓΙΑΤΙ Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ!

(Δείτε εδώ το πρόγραμμα του φετινού κάμπινγκ)

Μια εβδομάδα συζήτησης, συντονισμού και διασκέδασης, μεταξύ αγωνιστών και αγωνιστριών της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής αριστεράς από όλο τον κόσμο...στο

φόντο της κρίσης του καπιταλισμού.

★ Για 27η φορά το κάμπινγκ νεολαιών της 4ης Διεθνούς αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία συνάντησης αγωνιστών και αγωνιστριών από όλη την Ευρώπη, σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται απάτη μεγαλύτερη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος.
Για μια εβδομάδα, από τις 24-30 Ιουλίου, περισσότεροι από 400 νέοι και νέες, από χώρες της Ευρώπης, αλλά και από όλο τον κόσμο, θα βρεθούν μαζί αναπτύσσοντας δεσμούς συντροφικότητας αυτοδιαχειριζόμενοι-ες  το χώρο του κάμπινγκ, θα συντονίσουν τις δράσεις τους, θα ανταλλάζουν εμπειρίες και θα οργανώσουν μια σειρά από πολιτικές συζητήσεις πάνω στα πολιτικά επίδικο της εποχής μας και τον σοσιαλισμό. Το κάμπινγκ της 4ης Διεθνούς, προσφέρεται για μια εβδομάδα ιδεολογκών αναζητήσεων και προβληματισμού πάνω στην ανάπτυξη πρακτικών αντίστασης στον καπιταλισμό, ποικίλων άλλων εκδηλώσεων με αναφορά και επίκεντρο τον επαναστατικό μαρξισμό.
Αποτελεί ένα πραγαατικό χώρο ανταλλαγής ιδεών και ένα πραγματικό χωνευτήρι διαφορετικών και πλούσιων εμπειριών. Ενα πεδίο συνάρθρωσης αυτών των εμπειριών σε μια κοινή, διεθνιστική προσέγγιση των κοινών μας αγώνων. Ένα κάμπινγκ «στρατευμένο» στην υπόθεση της οικοδόμησης ενός σύγχρονου και αναγκαίου διεθνισμού της εποχής μας! Ένα κάμπινγκ "στρατευμένο" στην υπόθεση της ανατροπής του καπιταλισμού, για την οικοδόμηση μιας άλλης κοινωνίας!
Θα λειτουργήσουν αυτόνομοι χώροι Γυναικών και LGBT:
Η λειτουργία ενός γυναικείου χώρου και η διοργάνωση ενός «Πάρτι Γυναικών» στα πλαίσια του κάμπινγκ, αποτελεί μια μορφή αυτοοργάνωσης και ελεύθερης έκφρασης των γυναικών. Ως στόχο έχει την αμφισβήτηση των κυρίαρχων προτύπων και του μοντέλου του «ανδρικού» δημόσιου χώρου, καθώς και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης παλιών και νέων συντροφισσών, καθώς ο σεξισμός, η έμφυλη δηλαδή καταπίεσή τους σε όλες τις σφαίρες της σημερινής πατριαρχικής και καπιταλιστικής κοινωνίας, δε σταματούν να υπάρχουν, ακόμα και μέσα στην επαναστατική Αριστερά.
Αντίστοιχα, ο χώρος του LGBT (Lesbian-Gay- Bisexual- transgendered), ανοιχτός προς όλους και όλες, προσφέρει τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες του να εκφραστούν ελεύθερα και να μιλήσουν για τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σε όλες τις πτυχές της ζωής τους. Ωστόσο, επιτρέπει και στους/στις υπόλοιπους/ες να επανεξετάσουν όρους όπως «φυσιολογικός» ή μη, και να αμφισβητήσουν κι οι ίδιοι/ες τα κατασκευασμένα πρότυπα και τις ταυτότητες αυτές.
Η 4η Διεθνής είναι ένα διεθνές επαναστατικό ρεύμα που μάχεται για μια δημοκρατικά αυτοδιαχειριζόμενη σοσιαλιστική κοινωνία, ελεύθερη από κάθε μορφή εκμετάλλευσης, αλλοτρίωσης και καταπίεσης.
Οργανωμένη σε ξεχωριστά εθνικά τμήματα, είμαστε ενωμένοι και ενωμενες κατω απο μια ενιαία παγκοσμία οργάνωση δρώντας από κοινού πάνω στα βασικά πολιτικά ζητήματα και συζητώντας ελεύθερα στο εσωτερικό μας σεβόμενοι TOUS κανόνες της δημοκρατίας.

Η 4η Διεθνής χαρακτηρίζεται από μια ανοικτή, κριτική προσέγγιση της Μαρξιστικής θεωρίας, επιχειρώντας να ενσωματώσει στο πρόγραμμα και στις πολιτικές πρακτικές της, τις προοδευτικές εμπειρίες της ανθρωπότητας στον αγώνα ενάντια στον καπιταλισμό και τον ιμπεριαλισμό, ενάντια στο ρατσισμό και τον εθνικισμό, όπως επίσης τις εμπειρίες του οικολογικού κινήματος, του φεμινισμού και του αγώνα για την απελευθέρωση των ομοφυλοφίλων.